ഇഷ്ടിക

നമ്മുടെ വീടുകളുടെയും കെട്ടിടങ്ങളുടെയും അടിസ്ഥാനമാണ് ഇഷ്ടിക. എന്നാൽ ‘ഇഷ്ടിക’ എന്ന വാക്കിന്റെ അടിത്തറ എവിടെയാണെന്ന് എപ്പോഴെങ്കിലും ചിന്തിച്ചിട്ടുണ്ടോ? കേവലം ഒരു പദത്തിനപ്പുറം, ലോകത്തിന്റെ വിവിധ ഭാഗങ്ങളിലെ പുരാതന സംസ്കാരങ്ങൾ തമ്മിലുള്ള വിനിമയത്തിന്റെ ജീവിക്കുന്ന തെളിവുകൂടിയാണ് ഈ വാക്ക്.

മലയാളത്തിലെ ഈ പദം അതിന്റെ ഉത്ഭവം തേടിയുള്ള യാത്രയിൽ നമ്മെ എത്തിക്കുന്നത് പുരാതനമായ മെസൊപ്പൊട്ടേമിയൻ സംസ്കാരത്തിലേക്കും പേർഷ്യൻ അതിർത്തികളിലേക്കുമാണ്.

സംസ്കൃതത്തിലൂടെയുള്ള മലയാള പ്രവേശം

മലയാളത്തിലെ ‘ഇഷ്ടിക’ എന്ന രൂപം രൂപപ്പെട്ടത് സംസ്കൃതത്തിലെ ഇഷ്ടകാ (इष्‍टका – íṣṭakā) എന്ന പദത്തിൽ നിന്നാണ്. എന്നാൽ ഇതൊരു ശുദ്ധ സംസ്കൃത പദമാണോ എന്ന് ചോദിച്ചാൽ അല്ലെന്നാണ് ആധുനിക ഭാഷാ ഗവേഷകർ പറയുന്നത്. ഇതിന്റെ വേരുകൾ അതിലും ആഴത്തിലുള്ളതാണ്:

• പ്രോട്ടോ-ഇന്തോ-ആര്യൻ: íṣṭakaH

• പ്രോട്ടോ-ഇന്തോ-ഇറാനിയൻ: ištaH (അർത്ഥം: ചുട്ട കട്ട/Brick)

ഈ വാക്കിന്റെ ഉത്ഭവം BMAC (Bactria-Margiana Archaeological Complex) എന്നറിയപ്പെടുന്ന പുരാതന സംസ്കാര മേഖലയിൽ നിന്നാകാം എന്ന് കരുതപ്പെടുന്നു. മെസൊപ്പൊട്ടേമിയൻ നാഗരികതകളിൽ നിലനിന്നിരുന്ന ചുട്ട മണ്ണുകട്ടകളുടെ നിർമ്മാണ രീതിയും അതിന്റെ പദാവലിയും ആര്യൻ ഭാഷകളിലൂടെ ഭാരതത്തിലേക്ക് കുടിയേറിയതാണ് ഇതിന്റെ പിന്നിലെ ചരിത്രം.

ലോകഭാഷകളിലെ ‘ഇഷ്ടിക’ ബന്ധുക്കൾ

ഇഷ്ടിക എന്ന വാക്കിന് സമാനമായ അർത്ഥവും ശബ്ദവുമുള്ള പദങ്ങൾ ഇന്നും പല ലോകഭാഷകളിലും കാണാം. ഇത് ഈ വാക്കിന്റെ വ്യാപനം എത്രത്തോളമുണ്ടെന്ന് വ്യക്തമാക്കുന്നു:

• അവെസ്റ്റൻ: ištiia (Brick)

• പേർഷ്യൻ: xešt (Brick)

• ജാവനീസ്: iṣṭakā / wiṣṭaka (Brick)

• സംസ്കൃതം: Iṣṭakā (ഇഷ്ടിക)

ദ്രാവിഡ ഭാഷകളിലെ വ്യത്യസ്തത

തമിഴ്, കന്നഡ തുടങ്ങിയ മറ്റ് ദ്രാവിഡ ഭാഷകളിൽ ‘ഇഷ്ടിക’ എന്നതിന് പകരം തനത് ദ്രാവിഡ പദങ്ങളാണ് കൂടുതലായി ഉപയോഗിക്കുന്നത്. ഉദാഹരണത്തിന്:

• തമിഴ്: സെങ്കൽ (செங்கல் – ചുവന്ന കല്ല്).

• കന്നഡ: മേനു (ಮೇനു) അല്ലെങ്കിൽ ഇട്ടിഗെഗലു (ittigegalu).

എന്നാൽ മലയാളം സംസ്കൃതത്തിൽ നിന്ന് ഈ വാക്കിനെ അതേപടി സ്വീകരിക്കുകയായിരുന്നു. കേരളത്തിന്റെ തനത് തച്ചുശാസ്ത്ര ഗ്രന്ഥങ്ങളിലും പഴയ പ്രകൃതിശാസ്ത്ര കൃതികളിലും ‘ഇഷ്ടിക’ എന്ന പദം സുപരിചിതമാണ്. കേരളത്തിലെ ആര്യ-ദ്രാവിഡ സമ്പർക്കത്തിലൂടെ (ഏകദേശം ക്രി.മു. 6-ാം നൂറ്റാണ്ട് മുതൽ) ഈ പദം നമ്മുടെ നിത്യജീവിതത്തിന്റെ ഭാഗമായി മാറി.

നിർമ്മാണവും പ്രയോഗവും

പഴയ കാലത്ത് സംസ്കൃതത്തിലെ ‘യസ്’ (yas – ചൂടാക്കുക) എന്ന ധാതുവുമായി ബന്ധപ്പെടുത്തി, ‘ചുട്ട മണ്ണുകട്ട’ എന്ന അർത്ഥത്തിൽ ഈ വാക്കിനെ വിശദീകരിച്ചിരുന്നു. കളിമണ്ണ് കുഴച്ച് അച്ചിലിട്ട് വെയിലത്ത് ഉണക്കി ചൂളയിൽ (Kiln) വെച്ച് ചുട്ടെടുക്കുന്ന പ്രക്രിയയാണ് ഇഷ്ടിക നിർമ്മാണത്തിനുള്ളത്. സിന്ധു നദീതട സംസ്കാരകാലം മുതൽക്കേ ഭാരതത്തിൽ ഈ സാങ്കേതികവിദ്യ നിലനിന്നിരുന്നു.

ഉപസംഹാരം

ഇന്ന് നമ്മൾ ഓരോ ഇഷ്ടികയും ചേർത്ത് വീടുപണിയുമ്പോൾ, ആ വാക്കിനോടൊപ്പം ഭാരതീയ സംസ്കാരവും പുരാതന പേർഷ്യൻ പാരമ്പര്യവും കോർത്തിണക്കിയ ഒരു വലിയ ചരിത്രത്തെക്കൂടിയാണ് നാം വഹിക്കുന്നത്. ഭാഷകൾ മാറാം, കാലങ്ങൾ മാറാം, പക്ഷേ നമ്മുടെ നിർമ്മിതികളിൽ ഈ വാക്കിന്റെ സ്പന്ദനം എന്നും നിലനിൽക്കും.