മലയാളത്തിലെ സംഖ്യാപദങ്ങളുടെ ഘടനയും അവയുടെ പരിണാമവും പരിശോധിക്കുന്നത് ദ്രാവിഡ ഭാഷാശാസ്ത്രത്തിലെ ഏറ്റവും സങ്കീർണ്ണവും എന്നാൽ കൗതുകകരവുമായ ഒന്നാണ്. പ്രത്യേകിച്ച് ഒൻപത്, തൊണ്ണൂറ്, തൊള്ളായിരം എന്നീ പദങ്ങൾ കേവലമായ നാമങ്ങളല്ല, മറിച്ച് പ്രോട്ടോ-ദ്രാവിഡ കാലഘട്ടം മുതൽ നിലനിൽക്കുന്ന ഒരു ഗണിതശാസ്ത്ര യുക്തിയുടെ ഭാഷാപരമായ ആവിഷ്കാരങ്ങളാണ്. ഇൻഡോ-യൂറോപ്യൻ ഭാഷകളിൽ ഒൻപതിനെ സൂചിപ്പിക്കാൻ ‘നവ’ (PIE: *h₁néwn̥) പോലുള്ള സ്വതന്ത്ര മൂലപദങ്ങൾ ഉപയോഗിക്കുമ്പോൾ, ദ്രാവിഡ ഭാഷകളിൽ പത്ത്, നൂറ്, ആയിരം എന്നീ ‘അടിസ്ഥാന സംഖ്യകളെ’ (Base numbers) ആസ്പദമാക്കി അവയ്ക്ക് തൊട്ടുമുമ്പുള്ള സംഖ്യയെ നിർണ്ണയിക്കുന്ന വ്യതിരേക തത്വമാണ് (Subtractive Principle) സ്വീകരിച്ചിരിക്കുന്നത്.
ഒൻപത് എന്ന പദത്തിന്റെ ഉത്ഭവം പ്രോട്ടോ-ദ്രാവിഡ മൂലരൂപമായ *on-paHtu എന്ന സംയുക്തത്തിലാണ്. ഇതിനെ സൂക്ഷ്മമായി വിശകലനം ചെയ്താൽ ‘ഒന്ന്’ എന്നർത്ഥം വരുന്ന *on- എന്ന വിശേഷണവും ‘പത്ത്’ എന്നർത്ഥമുള്ള *paHtu എന്ന നാമവും ചേർന്നാണ് ഈ പദം രൂപപ്പെട്ടതെന്ന് കാണാം. അതായത്, പത്തിലേക്കുള്ള ഗണനത്തിൽ ഒന്ന് കുറവുള്ള അവസ്ഥയെയാണ് ദ്രാവിഡർ ഒൻപത് എന്ന് വിളിച്ചത്. പിൽക്കാലത്ത് ദക്ഷിണ ദ്രാവിഡ ഭാഷകളിൽ ഇത് ഒൻപത് (മലയാളം), ഒൻപതു (തമിഴ്), ഒമ്പത്തു (കന്നഡ) എന്നിങ്ങനെ പരിണമിച്ചു. പത്താം നൂറ്റാണ്ടിന് ശേഷമുള്ള മലയാളത്തിൽ അനുനാസികാതിപ്രസരം പോലുള്ള വ്യാകരണ മാറ്റങ്ങൾ വഴി ‘ഒൻപത്’ എന്ന രൂപം കൂടുതൽ സ്ഥിരതയാർജിച്ചു.
തൊണ്ണൂറ്, തൊള്ളായിരം എന്നീ പദങ്ങളിലേക്ക് വരുമ്പോൾ ഈ ഗണിത യുക്തി കൂടുതൽ വ്യക്തമാകുന്നു. ഇവിടെ പത്തിന് പകരം നൂറിനെയും ആയിരത്തിനെയുമാണ് ആധാരമാക്കിയിരിക്കുന്നത്. ഈ പദങ്ങളിലെല്ലാം കാണപ്പെടുന്ന ‘തൊൾ’ (toḷ) അല്ലെങ്കിൽ ‘തൊൺ‘ (toṇ) എന്ന ഉപസർഗ്ഗം പ്രോട്ടോ-ദ്രാവിഡത്തിൽ ‘കുറവ്’ അല്ലെങ്കിൽ ‘തൊട്ടുമുമ്പുള്ള വലിയ സംഖ്യാഘടകം’ എന്ന അർത്ഥത്തെയാണ് വഹിക്കുന്നത്. തൊണ്ണൂറ് എന്ന പദം *toṇ-nūṟ എന്ന പുരാതന രൂപത്തിൽ നിന്നാണ് നിഷ്പന്നമായത്, ഇതിനർത്ഥം നൂറിന് പത്ത് കുറവ് എന്നാണ്. അതുപോലെ തന്നെ ആയിരത്തിന് നൂറ് കുറവ് എന്ന അർത്ഥത്തിലാണ് തൊള്ളായിരം രൂപപ്പെട്ടത്. ഇവിടെ ആയിരം എന്ന പദം സംസ്കൃതത്തിലെ സഹസ്രം എന്നതിൽ നിന്ന് പ്രാകൃതം വഴി കടംകൊണ്ടതാണെങ്കിലും, അതിനെ ദ്രാവിഡ സംഖ്യാക്രമത്തിലേക്ക് വിളക്കിച്ചേർക്കാൻ ‘തൊൾ’ എന്ന തനത് ദ്രാവിഡ മൂലമാണ് ഉപയോഗിച്ചിരിക്കുന്നത് എന്നത് ശ്രദ്ധേയമാണ്.
ഈ പദങ്ങളുടെ ശാസ്ത്രീയമായ പ്രത്യേകത അവ സംസ്കൃത സ്വാധീനത്തെ പൂർണ്ണമായും പ്രതിരോധിച്ചു എന്നതാണ്. മലയാളത്തിൽ സംഖ്യാനാമങ്ങളിൽ സംസ്കൃതത്തിൽ നിന്ന് കടംകൊണ്ട നവം (9), നവതി (90) തുടങ്ങിയ പദങ്ങൾ പ്രയോഗത്തിലുണ്ടെങ്കിലും, അവ സാധാരണ ജനങ്ങളുടെ സംഭാഷണ ഭാഷയിലോ പ്രാഥമിക ഗണനത്തിലോ സ്ഥാനം പിടിച്ചില്ല. തെലുങ്കിലെ ‘തൊമ്മിദി’ (9) പോലുള്ള പദങ്ങളും ഇതേ വ്യതിരേക തത്വത്തിന്റെ മറ്റൊരു രൂപഭേദമാണ്. ചുരുക്കത്തിൽ, ഒൻപതും തൊണ്ണൂറും തൊള്ളായിരവും കേവലം അക്കങ്ങളല്ല, മറിച്ച് ദ്രാവിഡരുടെ തനതായ യുക്തിചിന്തയുടെയും ഗണിതശാസ്ത്ര ബോധത്തിന്റെയും ഭാഷാപരമായ അവശേഷിപ്പുകളാണ്. ഇവയെക്കുറിച്ചുള്ള പഠനം മലയാളം ഒരു സ്വതന്ത്ര ദ്രാവിഡ ഭാഷയായി വികസിച്ചതിന്റെ ചരിത്രപരമായ തെളിവുകൾ കൂടിയാണ് നൽകുന്നത്.